Reflü Hastalığı Nedir? Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi

Reflü Hastalığı Nedir? Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi
20 Ağustos 2019 tarihinde eklendi, 44 kez okundu.

Reflü Nedir?

Midede ki besinlerin mideden özofagusa(yemek borusu) doğru yer değiştirmesine gastro özofajiyel reflü(GÖR) hastalığı denir.

Yemeklerden sonra gözüken fizyolojik bir olaydır. Hastada bu olayın bulguları artarsa ve özofagus(yemek borusu) mukozasında hasarlar oluşmaya başlarsa Gastroözofajiyel Reflü(GÖR) Hastalığı olarak adlandırılır.

Reflü Nedenleri Nelerdir?

  • Bazı virüs enfeksiyonları
  • İrrite(tahriş edici) eden bazı ajanların alımı
  • Mide fıtığı
  • Artan abdominal basınç (karın bölgesinin kemer tarafından sıkması gibi nedenler)
  • Mide boşalmasının gecikmesi
  • Tekrarlayan kusmalar

Reflü Bulguları Nelerdir?

  • Yanma (pirozis)
  • Yenilen yemeklerin kusma olmadan ağza geri gelmesi (regürjitasyon)
  • Yutma güçlüğü(disfaji)
  • Solumun sorunları(respiratuvar bulgular)
  • Karın ağrısı
  • Göğüs ağrısı
  • Bulantı
  • Geğirme
  • Kanama

Reflü Belirtileri Nelerdir?

  • Mide de yanma
  • Sürekli hıçkırık
  • Astım
  • Ses kısıklığı
  • Dişlerde mine kaybı
  • Öksürük
  • Zatürre
  • Göğüs ağrısı

Reflü Tedavisi Nasıl Yapılır?

Öncelikler karın bölgesini sıkacak kemer kullanımından kaçınılmalıdır. Yemekten hemen sonra uzanarak yatılmamalıdır. En az 3-4 saat sonra yatmaları ve yatarken de yataklarının baş kısımlarını 20-25 cm yükseltilmesi gereklidir. İlaç kullanılıyorsa yeterli su ile birlikte içilmelidir. Sigara ve alkol kullanılmamalıdır.

Reflü Tanısı Nasıl Konur?

Reflü tanısı birtakım testler ile yapılır. Bu testler;

Endoskopik muayene: En sık kullanılan ve en doğru tanı koymayı sağlayan yöntemdir. Yemek borusundaki hasarı, mide kapağındaki gevşekliği belirler.

Baryumlu Pasaj Grafisi: İlaçlı bir film yöntemiyle yapılır. İlaç içirilir ve filmle ilacın hareketine bakılır. Yemek borusunun hareketlerinde sorun olup olmadığı belirlenir.

Manometri: Burundan yemek borusuna yerleştirilen katater ile yemek borusunun hareketleri incelenerek tanı konur.

PH Metri: Burundan yemek borusuna yerleştirilen katater ile yemek borusunun mideyle bağlantılı kısmının asit ve alkali reflüsü 24 saat boyunca izlenerek tanı konur.

Reflü Hastalığı İlaç Tedavisi

Reflü hastalığının şikayetlerini azaltmak için; mide asit düzeyini azaltmak ve asit seviyesini düzenlemesi için antiasit ilaçlar, hidrojen blokerleri, proton pompası inhibitörleri ile mide asidi kontrol altına alınır. Bazı insanlarda da bu ilaçlar şikayetleri düzeltmeye bilir. Bu hastalıkta ilaç kullanan hastalar kullandığı ilacı ömür boyu kullanmak zorunda kalıyor genellikle.

Reflü İlaçları Nelerdir ?

Mide asidini nötralize eden ilaçlar

  • Gaviscon
  • Rennie
  • Talcid

Gibi ilaçlar şikâyetleri hemen azaltırlar. Bu ilaçlar mide asitinden kaynaklı yemek borusundaki hasarı düzeltemezler. İshal ve kabızlığa neden olabilirler.

H-2 Reseptör Bloke Edici İlaçlar

Mide asitini azaltan ilaçlardır.

Bu ilaçlar;

  • Famotidin
  • Ranitidin

Gibi ilaçlardır ve bu ilaçlar ide asidini %70 azaltırlar.

Proton Pompa İnhibitörleri

  • Omeprazol
  • Esomeprazol
  • Lansoprazol
  • Rabeprazol

Gibi ilaçlardır. H-2 blokerlerinden daha etkili bir ilaçtır. Ayrıca yemek borusundaki hasarında iyileşmesini sağlar.

Bu ilaçların uzun süre kullanımı sonucu B12 eksikliği oluşur.

Reflü Diyeti Nasıl Yapılır?

Diyet Tedavisinin Amacı

  • Diyet tedavisinin amacı reflüyü önlemek,
  • Ağrı ve irritasyonu (tahrişi) önlemek,
  • Mide salgısının asit kapasitesini azaltmak,
  • Reflü hastalığında mide salgısının oluşturduğu tahrişi azaltmaktır.

Reflü Hastalığı İçin Diyet Tedavisi

Şişmanlık reflüyü ilerletebileceği veya neden olabileceğinden reflü hastaları ideal kilolarında olmalıdır ve bu hastalar sağlıklı bir şekilde zayıflayabilirler. Zayıflamayla birlikte reflü hastalığı da iyileşmeye doğru gider. Diyetle birlikte bazı şikayetler tamamen ortadan kalkar ve bazı şikayetlerin de azaldığı reflü hastaların tarafından söylenir.

Genellikle ortadan kalktığı söylenen şikayetler; hazımsızlık ve mide yanmasıdır.

Reflü diyeti yaparken sağlıklı beslenme kurallarına uyulmalı ve diyete başlamadan önce tabii ki ideal kilo sorgulanmalı ve ona göre besleme programı düzenlenmelidir.

Reflüde Beslenme Önerileri

  • Aşağı özofagus sfinkter(yemek borusunun mideye açıldığı kapakçık) basıncının azalmasını sağlamak için diyetin protein içeriği yükseltilir; yağ-yağlı gıdalar, koyu çay, kahve, çikolata, nane, soğan azaltılır.
  • Yemek borusu tahrişini azaltmak için mide asit salgısı azaltılmalıdır. Bu da acı baharatlar, karbonatlı içecekler, domates, turunçgiller, kahve, alkol, çok sıcak veya soğuk besinlerin tüketilmemesiyle sağlanır.
  • Sık aralıklı öğünler (en az 2 saat aralıkla)
  • 3 ana ve 3 ara öğün şeklinde beslenme şekli tercih edilmelidir.
  • Öğünlerde çok fazla yemek yenilmemeli
  • Yemek yerken sıvı alımı azaltılmalı, Sıvılar öğün sonrasında tüketilmelidir.
  • Reflü bir hasta aynı zamanda şişmansa hasta zayıflamalıdır çünkü şişmanlık reflüyü ilerletir. Sıklıkla da şişmanlıkla birlikte gözükür.
  • Pişirme yöntemlerine dikkate edilmelidir; kızartma ve kavurma türü besinlerden kaçınılmalıdır.
  • Ana öğünlerde yoğurt tüketimi midenin rahatlamasını sağlar. Toleransına göre öğüne eklene bilir.
  • Reflü hastası bitki çayları metabolizmayı hızlandırıyor diye bitki çaylarına yönelmemelidir. Tüketilirse mideye zarar verilebilir bu nedenle uzak durulmalıdır.

Reflü Diyeti Listesi

Örnek reflü diyeti aşağıdaki gibidir. Bu liste sadece bir örnektir. Tam bir tedavi planı oluşturmak ve tedavinin etkili olması için doktorunuza ve diyetisyeninize danışınız.

Kahvaltı

  • 1 adet haşlama yumurta
  • 1-2 dilim az yağlı beyaz peynir
  • Salatalık
  • 6 adet az tuzlu zeytin veya 2 adet ceviz
  • 2-3 dilim ekmek

Öğlen

  • Sebze yemeği (haşlama ya da aza yağlı, baharatsız)
  • 2-3 dilim ekmek
  • 1 kâse az yağlı yoğurt

Akşam

  • 120 -180 gram tavuk, balık, hindi (haşlama, fırın şeklinde pişirilmeli) (yağsız, baharatsız)
  • 1 kâse yoğurt
  • 1-2 dilim ekmek

Ara Öğünler (Kuşluk-İkindi-Gece)

  • 1 kâse yoğurt
  • 1 porsiyon meyve

Reflü Hastalığı İçin Ameliyat Gerekli mi?

Başta genetik olmak üzere yanlış beslenme ile birlikte ortaya çıkan bir hastalık türüdür. Beslenme alışkanlığı düzenlenerek ve ilaç ile birlikte hastalığın tedavisi yapılır.

Hasta bazı durumlar da doktorun kararı ile ameliyata girebilir, bu durumlar;

  • Hastada mide fıtığı varsa,
  • Kişi ilaç ve diyet tedavisini tam uyumla yapıyor ancak şikayetlerinde azalma olmuyorsa,
  • Hastada ülser tespit edilmişse,
  • Yemek borusunun alt kısmının tahriş olmasıyla bu bölge de ki hücrelerin kanser hücresine dönüşme riski tespit edilmişse.

En sık ve en etkili olan reflü ameliyatı Nissen Fundoplikasyon’dur. Bu ameliyatla mide kapağı güçlendirilir. Bu ameliyat laparoskobik(kapalı) olarak yapılır.

Reflü Tedavi Edilemezse Hangi Hastalıklara Neden Olur?

  • Çocuklarda büyüme-gelişme geriliği,
  • Akciğere mide sıvısı kaçmasıyla zatürreye,
  • Larenjit, farenjit, bronşit, astım gibi solunum yolu hastalıkları,
  • Yemek borusu iltihabı (özofajit),
  • Peptik daralmaya (midenin bir kısmının daralması),
  • Sindirim kanalında kanamalara,
  • Anemiye,
  • Yemek borusu kanserine zemin hazırlayan Barrett Özafagusa,
  • Ülsere,
  • Kansere,
  • Yutma güçlüğü (disfaji),
  • Boğulma hissi, öksürük, ses kısıklığı,
  • Kilo kaybı.

Reflüyü Tetikleyen Yiyecekler

Yemek yedikten sonra birçok insanın midesinde bir takım sindirim sıkıntıları meydana gelir. Bu sindirim sıkıntısı direkt kişide belirerek onu rahatsız edecek bir yanmaya sebep olarak kendini gösterebilir. Reflü de bu durum mide asidinin fazla salgılanması sonucunda yemek borusuna kaçması sonucu kişide ciddi bir rahatsızlık oluşur.

Reflüyü kısaca tanımlamak gerekirse;  yemekten sonra gözüken fizyolojik bir takım olaylardır ve bu olayların sonucunda yemek borusunda rahatsız edici bir yanma duygusu oluşmasıdır.

İşte reflü bu şekilde gerçekleştiği için kişiler kendine özel beslenme programı oluşturulmasıyla bu kaçaklığa ve yanmaya son verebilirler. Herkesin midesi ve bünyesi farklı olduğu için midelerinin yiyeceklere verdikleri tepkilerde doğal olarak değişir. Bu yüzden reflü sorunu yaşayan insanların bu rahatsız oldukları yiyecekleri not tutarak onlardan sakınması gerekir. Bununla beraber hani yemekle hangisi ne kadar miktarda aç mı yoksa tok mu yenildi? Bunların hepsi önemli detaylardır. Kendi hassasiyetine göre besinleri tüketip tüketmemesi ya da ne kadar tükettiğinde bir rahatsızlık meydana geliyor not almalı ve diyetisyeniyle bu bilgiyi paylaşmalıdır. Böylelikle yaşam kalitesini artıran tam uyumlu bir diyet programı hazırlanabilir.

Yüksek Yağlı Yiyecekler

Kızarmış ve yağlı yiyecekler, alt özofagus sfinkterinin gevşemesine neden olur ve daha fazla mide asidinin yeme borusuna geri çıkmasına neden olur. Yağlı yiyecekler mideyi geç boşalttığı için reflü belirtilerini artırır bu yüzden gün içerisinde alınan yağ miktarı azaltılmalıdır.

Yüksek yağ içeriğine sahip yiyecekler:

  • Patates kızartması ve soğan halkaları
  • Tereyağı, tam yağlı süt, normal peynir ve ekşi krema gibi tam yağlı süt ürünleri
  • Yağlı veya kızarmış dana eti, domuz veya kuzu eti kesimleri
  • Pastırma yağı, jambon yağı ve domuz yağı
  • Dondurma ve patates cipsi gibi tatlılar veya atıştırmalıklar
  • Kremalı soslar
  • Yağlı ve yağlı yiyecekler

Domates ve Narenciye

Meyve ve sebzeler sağlıklı beslenmede önemli yere sahiptirler. Fakat yüksek asitli meyveler Gastroözofageal Reflü Hastalığının (GERD) kötüleşmesini sağlar.

Bu nedenle reflü hastaları hastalıklarının kötüleşmemesi için bazı yiyeceklerden uzak durmalıdır:

  • Portakal
  • Greyfurt
  • Ekşi Mandalina
  • Limonlar
  • Misket Limonu
  • Ananas
  • Domates, Domates Sosu

Özellikle greyfurt, portakala ve ekşi mandalina çok asitli oldukları için mideye verdikleri asit oranı artar ve rahatsız edici olurlar. Bu yüzden aç karınla ve çok fazla miktarda tüketilmemelidir. Tok bir şekilde ve ölçülü miktarda tüketilmesi halinde sorun yaşamayabilirsiniz.

Pişmiş domates mideye zarar vermese aç karınla tüketilen domates içinde bulunan likopen nedeni ile midede yanma oluşturur.

Çikolata

Çikolata metilksantin türevi olan teobromin içerir. Bu metilksantin bileşiği yemek borusundaki düz kasların gevşemesine neden olur ve midedeki asitli karışımın yukarı çıkmasına sebep olur.

Sarımsak, Soğan

Sarımsak ve soğan reflü hastalığı olan herkesin reflüsünü etkilemez. Ancak aşırı tüketilmemelidir.

Kafein

Kafein mide asitini artırır ve reflüyü tetikler. Fazla tüketimine dikkat edilmelidir.

Nane

Nane ve nane aromalı sakız veya nane aromalı ürünler reflüyü tetikleyebilir, semptomlarını artırabilir. Genellikle mideyi rahatlatmak için kullanılan nane aslında keskin yapısından dolayı fazla tüketilmemelidir.

Baharatlar

Mide asidini etkileyen durumlardan biri de baharat tüketimidir. Yemeklerin içinde aşırı kullanılan baharat midede yanma oluşturur.

 

Ayrıca tüm bunların dışında alkol, gazlı içecekler gibi birçok içecek türü de reflüyü tetikler. Bu yüzden de yediğiniz yemeklerin sizi ne derecede etkilediğine bakarak bu besinlerin kullanımını kendinize göre düzenleyebilirsiniz.

Reflüde Besin Grupları Tüketilirken Dikkat Edilmesi Gerekenler?

Süt ve Süt ürünleri

Süt ve süt ürünleri özellikle de yoğurt az yağlı, kaymaksız olanları tercih edilip tüketilmelidir.

Et

Etleri kızartma ve kavurma şeklinde tüketmemeli. Etleri pişirirken baharat kullanılmamalı. Balık, tavuk, hindi etlerini haşlama veya fırın şeklinde tüketmeyi tercih etmelidir.

Ekmek grubu

Ekmek ve grubu besinler kişinin ihtiyacına göre yeterli miktarda diyetinde yer verilmelidir.

Sebzeler

Özellikle domates çiğ tüketilmemelidir. Asit içeriği yüksek olduğu için rahatsızlık verir. Sebzeler haşlanarak tüketilebilir.

Meyveler

Portakal, mandalinadan uzak durulmalı. Diğer meyvelerden elma, armut, kavun, karpuz, üzümü tüketebilir. Kalan meyveleri yine gün içerisindeki ölçülü bir şekilde tüketebilir.

İçecekler

Çoklu karışı bitki çayları, tekli bitki çayı, siyah çay, kahve, alkol, gazlı içeceklerin tüketimi önerilmez.

Reflüde Yaşam Tarzımızı Nasıl Değiştirmeliyiz?

Reflüye özel beslenme programıyla reflü hastalığı kontrol edilebilir ancak yaşam tarzı değişikliğiyle reflü semptomlarını istediğiniz gibi yönetebilirsiniz.

Bu yaşam tarzı değişikliği davranışlarından bazıları:

  • Asit üretimini azaltan ilaçlar az bir ölçüde doktor kontrolünde kullanıla bilir.
  • İdeal kilo korunmalıdır.
  • Nane ve nane aromallı besinlerden uzak durulmalıdır.
  • Alkol tüketiminden kaçınılmalıdır.
  • Sigara içilmemelidir.
  • Aşırı ve hızlı yemek yemekten kaçınılmalıdır.
  • Yemek sonra uyunmamalıdır en az 2 saat dik durulmalıdır.
  • Karın bölgesini sıkacak kıyafetler giyilmememelidir.
  • Uyurken başın yukarıda kalması gereklidir.

Reflü Yastığı Nedir?

Reflü yastığı, öksürük gibi şikayeti olan ve gece uyuyamayan hastalarda 30 derece eğim sağlayarak hastanın şikayetlerinin azalmasını sağlayan özel bir yastıktır.

Bu yastıklar pek çok firma tarafından üretilir ve rahatlıkla satın alınıp kullanılabilir. Bu yastıklar nefes alan yastıklardır. Ortopedik özelliği sayesinde vücuda uygun olarak tasarlanır. Ancak yine de her üründe olduğu gibi kaliteli veya kalitesiz olabilmektedir. Bu nedenle ürün seçiminde dikkat edilmesi gerek konulardan birisi de kaliteli olmasıdır. Bu konuda doktora danışmakta fayda var.

Reflü rahatsızlığı uyku ile ve yatma pozisyonu ile tamamen alakalıdır. Bu nedenle bu rahatsızlığın önlenmesi adına uyku derinliğine ve uygun bir pozisyona sahip olmak gerekir. Bu da rahat bir uyku ile de ilişkilidir. Bu bakımdan üretilen bu yastıkların konu ile ilgili olduğuna dikkat çekmekte fayda var.

Reflü Yastığının Faydaları Nelerdir?

Reflü yastığı bu rahatsızlığa sahip bireylerin konfor seviyesini artırmak üzere ortopedik bir ürün olarak tasarlanmıştır. Esasen bu yastık bir önleme aracı olarak kullanılmaktadır. Bu ürün hem bebeklerde hem de yetişkinlerde kullanmaya uygundur.

Reflü rahatsızlığı yemek borusu ile mide arasında oluşan bir rahatsızlıktır. Bunun sebebi ise vücudun doğru pozisyona ulaşmamış olması ve bu alanın gevşemesidir. Bu bakımdan vücuda doğru pozisyonu sağlayarak hastalığı önlemek gerekir. Bunu da reflü yastığını kullanarak sağlamak mümkündür. Eğer reflü rahatsızlığınız varsa bu durum yatarken daha çok rahatsızlık hissetmenize neden olacaktır. Bu bakımdan bu yastıklar hem rahatsızlığı önlemek maksadıyla hem de reflü rahatsızlığı olan hastalarda kullanım için tasarlanmış bir ürün olarak düşünülebilir.

Reflü Yastığı Nasıl Kullanılır?

Bu yastıklar visco malzemeden üretilir. Yani şekil kazanabilir yastıklardır. Bu şekli veren şey sey vücut ısımızdır. Bu yastıklar vücudun tüm bölgelerine eşit basıncı sağlayarak dengeli bir pozisyona ulaşmayı sağlar. Bu bakımdan yastıklar reflü hastalığına da uygun olacak şekilde üçgen şekilde tasarlanmıştır. Sırt üstü olarak uzanmak en faydalı kullanım şeklidir. Bu yönüyle midenin yukarıda kalması gerekecek şekilde uzanmakta fayda var. Yani vücut şeklinin buna göre ayarlanması gerekir.

Bu yastıklar ayrıca çift kişilik olarak da üretilmiştir. Bu bakımdan başın vücuttan yukarda kalması önem arz eder. Çift kişilikler de tıpkı diğerleri gibi üçgen yapıdadır ve bu kullanıma uygundur. Bu şekilde sağlayan bir uyku baş ağrısını da önlemiş olacaktır. Fakat bu noktada dikkat edilmesi gereken konu uyku pozisyonunun gece boyunca korunması gerektiğidir.

Unutmamak gerekir ki reflüyü önlemenin en önemli noktası beslenme alışkanlığıdır. Her ne kadar bu yastıkların fayda sağladığı düşünülse de asıl önemli olan konu doktor tavsiyeleridir. Öncelikle bir doktordan bu konu hakkında tavsiyeler alınmalıdır. Gece yatmadan önce besin tüketmek ardından reflü yastığını kullanmak doğru bir kullanım tarzı değildir. Ayrıca reflü yastığını doktorun tavsiyesine uygun olarak tercih etmekte ve kullanmakta fayda görülmektedir.

Reflü Kansere Neden Olur Mu?

Reflüde yemek borusunun alt kısımda oluşan hasarların ilerlemesiyle yaralar oluşur yani ülser görülür. Uzun süre devam eden reflü ve dolayısıyla oluşacak olan yaraların bir takım değişiklikler geçirerek kanser türüne dönüşebilir. Buna ‘’Barret Özofagus’’ denilir.  Bu nedenle endoskopi ile tanı konulması çok önemlidir.

Reflü Ülsere Neden Olur Mu?

Reflü ilerlerse ülsere neden olabilir. Öncelikle doktor tarafından reflü tanısı konulmalıdır ve yemek borusunda hasar oluşmaması için tedaviye başlanılmalıdır. Geç konulan tanı ya da ilerleyen reflü sonucu yemek borusunda kanamalar, ülser, delinme oluşabilir.

Reflü ve Gastrit Arasındaki Fark Nedir?

Reflü ve gastrit hastalar tarafından karıştırılan iki hastalıktır. Ama reflü ve gastrit birbirinden ayrı iki hastalıktır ve bazen aynı kişide bu iki hastalık birlikte görüle bilir.

Gastrit mideyi asitten koruyan etkenlerin azalması ve midenin korunmasız kalmasıdır. Böylelikle mide iltihabı veya on iki parmak bağırsağında iltihap oluşumudur.

Reflü ise midede ki asidin yemek borusuna (özefagusa) çıkmasıdır.

Gastrit belirtileri; mide ağrısı, bulantı veya kusma, iştahsızlık, aniden çıkan ateş,  dilde beyaz pas, yorgunluk, baş dönmesi, baş ağrısıdır.

Reflünün belirtisi ise temel olarak yemekten sonra yanmadır.

Hazırlayan: Diyetisyen Hakan KARAYEL

Benzer Yazılara Göz Attınız Mı ?
Sayfa başına git