Kusmaya Ne İyi Gelir?

Kusmaya Ne İyi Gelir?
4 Şubat 2016 tarihinde eklendi, 754 kez okundu.

Kusma her yaştan insanın ortak sorunlarından biridir. Ve ne kadar önüne geçilmeye çalışılsa da bazen bütün bir gününüzü berbat edebilecek bir etkiye sahiptir. Kendi ürettiği sorunları yetmezmiş gibi vücudunuzun birçok diğer noktasını da tetikler. Belli sebeplere sahip olabilmekle beraber, belirsizce de oluşabilir ki bu çözmesi en zor durumlardandır. En sevdiğiniz yiyeceklerin kokusunu aldığınızda bile midenizin bulandığını hissedip sinirlendiğiniz zamanlar elbet olmuştur. Ya da bir toplantı/buluşma öncesi hafif ağrılarla beraber midenizden ağzınıza doğru hissettiğiniz o hareketlenme, sonrasında kusma hissi… İşte bu gibi durumlar günlük hayatta her zaman karşılaşabileceğimiz kadar normal, ancak bir o kadar da can sıkıcı anlardır. Mideniz bomboşken de, yemekten hemen sonra da aynı kusma isteğini hissedebilirsiniz. Tüm bu zıtlıkların ardında farklı nedenler yattığını ve çözümsel olduklarını unutmayın. Biliyoruz can sıkıcı, ancak bedeninizin patronu sizsiniz. Şimdi bu sorunların nedenlerinden ve o patronun kontrolü elinde tutabilmesi için yapabileceklerinden bahsedelim. Ardından kusmaya ne iyi gelir sorusunun bitkisel ve doğal tedavi yöntemlerinden bahsedeceğiz.

Kusma Nedir?

Kusma esasen, midenin kendini alınan farklı, değişik, vücudun kabul etmeyeceği besinleri boşaltma ihtiyacından kaynaklanır. Besinleri kabul edemeyen mide, kasları kuvvetli bir şekilde sıkarak, atmak istediklerini yemek borusundan yukarı iter.

Kusma kusma diyoruz ama bunun da her rahatsızlıkta olduğu gibi birçok farklı çeşidi var. Bunlar:

  1. Santral bulantı-kusma: Ani başlayıp kalıcı olmayan, örneğin: beğenilmeyen bir yemeğin görülmesi ya da duyulan kötü koku sonrası gelen his.
  2. Preferik bulantı-kusma: Kusmanın sindirim sistemi ve diğer hastalıklardan etkilenmesi sonucu oluşan hali.
  3. Fizyolojik bulantı-kusma: Midenin kendini boşaltma amacı taşıyan, kusma merkezinin direkt olarak etkilendiği durumlarla oluşur. Örneğin: çok yemek yemek veya aşırı yağlı yiyecek tüketimi
  4. Psikojenik kusma: Hastanın direkt kendisiyle alakalı, kişinin başlattığı kusma isteğiyle ortaya çıkan bir kusma türüdür. Örneğin: blumia denilen kendini kusturma hastalığı
  5. Akut bulantı-kusma: Klinik olarak bir haftadan daha kısa süren kusma türü.
  6. Kronik bulantı-kusma: Bir haftadan daha uzun süren kusma türü.

Tüm bu türler kendilerini farklı zamanlarda gösterebilir. Nedeni bilinmese de türlerine göre hastalığın ciddiyeti ayırt edilip, ona göre tedavi metodu belirlenebilir. Doktora başvurulamayacak zamanlarda kişinin kendi kendine şikayetleri azaltma konusunda çok yardımcı olacaktır.

Kusma Nedenleri Nelerdir?

Kusmanın altında; yolculuk, stres, yağlı yiyecekler gibi hafif sebeplerin yanında ciddi etkili sebepler de yatar. Tamamen mideyle alakalı olmayan, beyinsel, psikolojik, teşhis edilmemiş hastalıklar da bulunur. Uzun süreli, günlük hayatı olumsuz etkileyen, besin alımını engelleyen durumlarda doktora başvurmak kesinlikle gereklidir. Kusma nedenleri olarak şunlar belirtilebilir:

  • Gastrit, ülser gibi mide/bağırsak hastalıkları
  • Beyinden gelen bulantı ve kusma merkezli sebepler
  • Mideyi etkileyebilecek diğer hastalıklar
  • Hamilelik
  • Bağırsağa bağlı hastalıklar
  • Aşırı stres ve depresyon hali
  • Kulağa bağlı problemler
  • Sindirilemeyen besinlerin alımı
  • Gıda zehirlenmeleri
  • Yanlış ve dengesiz beslenme
  • Aşırı su kaybı
  • Mevsim geçişleri vb.

Mide ve Bağırsak Hastalıkları

Gastrit, mide zarının iltihaplanması sonucu oluşan bir hastalıktır. Kişide yanma, bulantı ve kusma ile belirti gösterir. Çok ciddi bir hastalık olmadığından düzenli ve sağlıklı beslenmeyle kontrol altına alınabilir. Ama her ne kadar önemsiz gibi gözükse de tekrar eden periyotlarda günlük hayatı oldukça etkiler ve kusmanın başlıca sebeplerindendir.

Ülser ise, mideden çok onikiparmak bağırsağıyla ilgilidir. Burada yaşanılan doku kaybıyla beraber yara oluşumudur. Aşırı yanmayla beraber, bulantı ve kusma belirtileri görülür. Kusma ile gelen rahatlama söz konusudur. Belirtiler yoğunlaştığı ve tekrarladığı anlarda doktora gitmekte fayda vardır.

Bunun yanı sıra: reflü(mide salgısının iltihap oluşturması),  duodenit(onikiparmak bağırsağı iltihabı) da kusmaya yol açan mide ve bağırsak hastalıklarındandır. Tedavi edilmedikçe kusmayla beraber kendini belli eder.

Beyinsel Fonksiyonlu Kusma

Kusma denilen rahatsızlığın esası beynin ‘medulla oblongata’ denilen bölümünün arka kısmındaki ‘kusma merkezi’ diye adlandırılan tarafından yönetilir. Bu merkez beynin duygusal, görsel ve işitsel bölgelerinden, iç kulak sindirim sisteminden gelen uyarılarla harekete geçer.

Baş Ağrısı

Baş ağrısının yoğunlaştığı zamanlarda kusma merkezini harekete geçiren durumlar oluşabilir. Buna en tipik örnek migren verilir. Migren gibi çok şiddetli baş ağrıları mide bulantısı ve kusmaya sebep olur.

İç Kulak

Yolculuk yaparken virajlı yollarda çoğu insanın kustuğunu görmüşsünüzdür. İşte bu durum doğrudan iç kulakla alakalıdır. Hareket hastalığı olarak da geçer. İç kulaktaki sıvıların aşırı artması ya da azalması sonucu yaşanan denge kaybıyla beraber kusmayı etkiler.

Kafa İç Basınç

Kafatasındaki baskının aşırı artması durumuna sebep olabilecek yaralanma ya da hastalıklar sonucu yaşanan olaylar da kusmaya sebep olabilir. Bunlara örnek olarak:

  • Kaza travma gibi durumlarla artan basınçla beraber şişlik
  • Enfeksiyon
  • Beyin tümörü
  • Kan dolaşımıyla ortaya çıkan su dengesizliği

Uyarıcı!

Sevmediğiniz bir yemek, hoşlanmadığınız bir koku veya şahit olduğunuz kötü bir olay kusmanıza sebep olabilir. Bu durum uyarımla alakalıdır. Gördüğünüz mide bulandırıcı bir fotoğraf veya an, direkt beyni uyararak sizde kusma isteği uyandırır. Buna kan görmek, pis bir koku, veya kötü bir anı canlandıracak durumlar da dahildir. Herhangi bir şekilde sağlığınızı tehdit edecek yanı olmasa da gelen kusma hissi her zaman kustuktan sonra geçmeyebilir. Bu da can sıkıcı olacaktır haliyle.

Diyabet (Şeker Hastalığı)

Diyabet hastalarında genelde mide düzgün sinirim yapamaz ve vücuda alınan besinlerle de alakalı olarak kusma görülebilir. Şeker ve insülin dengesinin bozulduğu zamanlar da bu duruma dahildir.

Karın içinde meydana gelen, kusmaya sebep olan diğer hastalıklardan şunlar örnek verilebilir: böbrek yetmezliği, böbrek taşı, pankreas iltihabı, mide gribi(üşütmesi), hepatit vb.

Hamilelik

Belli yaşlarda ve durumlarda kusmanın en belirgin sebeplerinden biri gebelik durumudur. Hamile kişilerde özellikle ilk 3 ay, hormon değişimi yüzünden sabah kusması da denilen kumsalar görülür. Herhangi bir müdahale gerektirmeyen, belli sürelerden sonra kendiliğinden geçen bir kusma türüdür.

Aşırı Stres ve Depresyon Hali

Kusmayla direkt bir bağlantısı yok gibi gözükse de, depresyon hali gibi durumlarda kişi, hayattan zevk almamakla beraber yediği besinlerde değişimlere gidecektir. Düzenli bir beslenme şeklinden, sağlıksız, fast-food, aşırı yağlı yiyecekler, uzun süre aç kalımı, fazla asitli içecek tüketilmesi gibi durumlara geçiş yapıldığında mide alışık olmadığından bu besinleri istenildiği gibi sindiremeyecek ve hatta tutmak istemeyecektir. Bu gibi durumlarda bulantı-kusma görülür. Hiçbir besin/sıvı almamak da sağlıksız beslenmek kadar kusmaya sebep olur. Yemeklerden soğuma, iştah kaybıyla beraber bu dönem devam ettikçe kusmalar da devam edecektir ancak aşırı bu süre aşırı derecede uzamadıkça tıbbi müdahale gerektirmez.

Gıda Zehirlenmeleri

Gıda zehirlenmeleri büyük oranda kusmaya sebep olabilir. Bozuk bir yiyecek, tarihi geçmiş bir yemek zehirlenmeye yol açabilir, bu tür durumların en belirgin belirtisi kusmadır. Zehirlenme gerçekleştikten 1-2 saat sonra etkiler görülür. Müdahale şarttır.

Yanlış ve Dengesiz Beslenme

Depresyon halinde görülen durumla benzerdir. Ancak genel olarak da böyle beslenmenin devam edildiği zamanlarda, ruhsal bozukluklar beklenmeksizin kişi yanlış beslenir. Aile içi alışkanlıklar, ergenlik dönemlerinde oluşan sağlıksız düzen, yemek düzeni kurulamayacak kadar yoğun iş saatleri gibi durumlarla ortaya çıkabilir.

Kişilere Göre Kusma

Bebeklerde kusma

Bebekler birçok sebepten kusarlar. Besledikten hemen sonra yediğini çıkarması durumunda endişelenecek bir sorun yoktur. Anca kusmayla beraber ishal, şiddetli ağlama, uzun süreli kusma nöbetleri gibi etkiler de işin içine girdiğinde bir doktordan yardım almanız gerekebilir.

Kusma Halinde Acil Yardım Gereksinimi

0-6 yaş arası

  • Aynı anda şiddetli kusma ve ishal
  • Uzun süreli kusma nöbetleri
  • İdrar yapma zorluğu ve idrar süresinin gecikmesi
  • Yüksek ateş

6 yaş üstü

  • 24 saatten uzun süre kusma
  • 38.5 üstü ateş
  • Baygınlık ve nefes darlığı
  • Uzun süredir idrar yapmaması

Yetişkinler

  • Hızlı solunum, hızlı nabız
  • Nefes alımında sorun
  • Kanlı kusma, kanlı ishal
  • Bilinçsiz tepkiler
  • Şiddetli karın ağrısı

Gibi durumlarda hastanın acil müdahaleye ihtiyacı var demektir. Vakit kaybetmeden bir hekime başvurulmalıdır.

Kusmayı Psikolojik ve Fizyolojik Yöntemlerle Nasıl Azaltırız?

Hafif bir mide bulantısı hissediyorsunuz ama kusmaktan korkuyor ya da o an sizi rahatlatmayacağını mı düşünüyorsunuz. Birkaç yöntemle bu gibi durumları kontrol altına almak mümkündür.

Şunları deneyin:

  • Öncelikle neden mide bulantısı hissedebileceğinizi düşünün. Yediğiniz bir yemek, aldığınız kötü bir koku, stres, açlık gibi farklı nedenlere farklı çözümler getirilmelidir. Sorunun ne olduğunu bulamıyorsanız yüksek ihtimal acıkmışsınızdır. Ağzınıza atacağınız 1-2 ekmek, tuzlu kraker, tost gibi, midenizi bastıracak yiyecekler, bulantı ve kusma hissini azaltacaktır.
  • Temiz hava alın. Vücudunuz havasız kaldığında da aldığı kokulardan aşırı rahatsızlık duyacaktır. Bulantı hissettiğiniz anlarda temiz havadan, derin bir nefes çekin.
  • Parmakla akupunktur yöntemini deneyin. Başparmağınızı bileğinize bir süre bastırarak masaj yapın. Bir süre vücudunuzu serbest bırakarak, masajın etkisini gösterdiğini hayal edin. Psikolojik olarak kendinizi daha iyi hissedeceksiniz.
  • Olduğunuz ortamda aşırı koku varsa, mide bulantısı kaçınılmazdır. Koku kusma merkezinin en büyük tetikleyicilerindendir.
  • Sadece bulantı hissetmiyorsanız, bunun yanında baş dönmesi, bayılacak gibi olma durumlarında kendinizi zorlamamalısınız. Kısa süreli dinlenmeler iyi gelecektir.
  • Aşırı yemek yememeye, sıcak günlerde fazla yağlı besinler tüketmemeye özen gösterin.
  • Yemek yedikten sonra ilk 30 dakika yatmamayı deneyin. Mideniz şişeceğinden hazımsızlık, bununla beraber bulantı ve kusma yapabilir.

Evde Tek Başımayım, Neler Yapabilirim?

  • En son ne zaman sıvı tükettiğinizi düşünün. Bu gibi durumlarda midenizi sıvısız bırakmak istemezsiniz. Biraz su için ve bekleyin. Suyun yanında içeceğiniz çorba, sulu meyveler, bitki çayları midenizi yatıştıracaktır. Ancak onun da fazlasını almamaya dikkat edin. Özellikle süt gibi laktoz içeren sıvılardan uzak durun.
  • Katı yiyeceklerden ise, muz, tahıllı gıdalar, ekmek, tuzlu besinler gibi yağsız kokusuz yiyecekler, midenizde tokluk hissi yaratarak bulantı ve kusmayı azaltacaktır.

Kusmaya İyi Gelen Yiyecekler

Elma

lif oranı sayesinde, 1 dilim elma bile mide bulantınızı azaltacak içeriğe sahiptir.
Sarı leblebi: mide bulantılarının baş düşmanlarındandır. Yolculuklardan önce annenizin neden yanına leblebi aldığını merak ettiyseniz, cevabı işte bu. Yağsız, sert ve kuru olması nedeniyle mideyi dengeler.

Su

sıvı kaybıyla beraber gelen bulantı ve kusma en belirgin durumlardandır. 1 bardak su ya da maden suyu(minerallerin geri kazanılması açısından) sıvı kaybını azaltarak bulantıyı geçirecektir.

Kuruyemişler

aynı leblebideki gibi sert ve yağsız oluşu, içindeki doğal yağlar midenizi bastırmaya ve kusma hissini gidermeye yarayacaktır. Sıvı eksikliğinin yanı sıra alınmayan ara öğünlerde protein eksikliği de mide bulantısına sebep olur. 1 avuç badem, ceviz gibi kuruyemişler midenize iyi gelmeye yetecektir.

Nane limon

keskin ve rahatlatıcı nane kokusuyla beraber limon en iyi seçeneklerden biridir. Mide ve bağırsağı rahatlatarak bulantıyı geçirir. Tamamen aç karnına içilmesi önerilmese de, herhangi bir sorun yaratmayacaktır.

Tuzlu kraker

anneniz yolculuktan önce leblebi değil de tuzlu kraker mi aldı? Sebebi aynı. Tuz oranı, kokusuz ve yağsız olması bulantı anında mideyi bastırması, dengelemesi için birebirdir. Yani arabada bulantı hissettiğiniz anda, annenizi dinleyip 1-2 kraker atın ağzınıza.

Haşlanmış patates:

içinde bulunan nişasta sayesinde mide suyunu emer, bulantıyı azaltır.

Portakal

bir dilim portakal üzerine hafif tuz serperek bulantı azaltılabilir.

Türk Kahvesi

1 çay kaşığı Türk kahvesi, 1çorba kaşığı bal ve 1 çay kaşığı kimyonu iyice karıştırdıktan sonra tüketebilirsiniz. Ne kadar sizlere lezzetli gibi görünmese de emin olun ki kusmalarınıza oldukça iyi gelecektir. Ama buna rağmen yemekten yana değilseniz o zaman sizlere bir bardak sıcak süte bir tutam Türk kahvesi ve kimyon ekleyerek içmenizi öneririz.

Kusmaya İyi Gelen Bitki Çayları

Ayrıca bitki çayları da mideyi ve bağırsakları yumuşatmada çok etkilidir. Kendinizi kötü hissettiğiniz anlarda hazırlayacağınız 1 bardak bitki çayı hem sinir hem de sindirim sisteminize çok yararlı olacaktır. Bulantı için şu tarifleri evde kolaylıkla deneyebilirsiniz:

Zencefil ve fesleğen çayı

Bir miktar zencefili ezin, içine birkaç yaprak fesleğen ekleyin. 3 bardak su içinde kısık ateşte kaynaya kadar ateşte tutun. Hafif ılınması için ocaktan aldıktan sonra 5-10 dakika kadar bekletin. İçerisine 1 tatlı kaşığı bal ekleyin. Balın da kattığı tat sayesinde hem güzel bir çay içmiş olacaksınız, hem de mide ve bağırsaklarınızın yumuşamasıyla bulantı hissiniz azalacaktır.

Zencefilli Elma Suyu

Bu kürünüz için yarım bardak elma suyuna bir çay kaşığı toz zencefil ekleyip karıştırın. Elde etmiş olduğunuz bu karışımı mikserle bir miktar buzla iyice karıştırıp içmeniz yeterli olacaktır.

Nane suyu

Nane keskin tadı ve kokusuyla mide rahatlamasında en önemli besinler arasındadır. Bahçeden kopardığınız taze naneyi ya da evinizde bulunanlardan bir tutamını kaynatıp suyunu süzün. Çıkan suyu yavaş yavaş kendinizi zorlamadan için. Ne kadar iyi geldiğini bir süre sonra fark edeceksiniz.

Papatya çayı

Papatya, vücudu rahatlatma, güzel bir uyku sağlama denince akla ilk gelen bitkilerden biridir. Başlı başına vücuda iyi gelmekle birlikte, midede oluşan mikropların giderilmesini sağlayarak bulantıyı azaltır. Hazırlanışının kolaylığıyla da istenildiği her zaman hazırlanabilir. Sıcak su içerisine koyacağınız 10-15 adet papatyayı kaynatın. Ateşten aldıktan sonra ılınması için bir miktar bekletin. İstediğiniz her öğünden sonra tüketebilirsiniz.

Adaçayı

Mide mikroplarının baş düşmanlarından biri adaçayıdır. İçinde bulunan reçine sayesinde mide asidini dengeleyerek yumuşatmaya yardımcı olur. Doktorların birçoğu da adaçayını mide rahatsızlıkları söz konusu olduğunda önermektedir. Diğer bitki çayları gibi vücudu rahatlatma, dinlendirme, gibi özellikleri vardır. Yapımı da oldukça basit olduğundan her zaman uygulanabilir.
Bir miktar adaçayını, kaynar suyun içine atıp kendisini salana kadar ateşte bekletin. Ocaktan aldıktan sonra demlenmesi için 10 dakika kadar kenarda tutun. Sabah ve akşam, günde 2 defa olmak üzere tüketin. Hem rahatladığınızı hem de kolay sindirimi sayesinde bulantılarınızın azaldığını göreceksiniz.

Rezene çayı

Rezene toksinleri vücuttan atmada çok etkilidir. Mide ve bağırsakları çalıştırarak olası rahatsızlığı engeller. Yanı sıra öksürüğü azaltır. Mide bulantısı zamanlarında öksürük, kusma getireceğinden, rezene öksürük sayesinde kusmayı da önler.

Fazla tüketimi gaz sorunu yapabileceğinden dengeli içilmelidir. Kaynar suyun içine koyacağınız bir tutam dövülmüş rezeneyi diğer çaylar gibi demleyin. Fazlaya kaçmamak şartıyla için, bir süre sonra vücudun rahatladığını hissedeceksiniz.

Her besinde olduğu gibi bitki çaylarının da fazlasının zararlı olduğu unutulmamalı. Bulantı ve kusma her zaman ciddi sorunlar getirmese de bazen önemli hastalık belirtileri olabilir. Kusmayla beraberinde gelen ishal, kanlı kusma, baş dönmesi, ateş vb. hastalıklar diğer sorunların habercisi olabilir. Evde deneyebileceğiniz her şeyi denemişseniz, 24-48 saat süre aralığında kusma şikayetleriniz geçmemişse, yanında oluşabilecek diğer etkenlere bakılmaksızın hekime başvurmanız gereklidir. Uzun süreli kusma durumlarında mide, bağırsak ve öğürme yüzünden kaburgada oluşabilecek ağrılar, hastayı çok fazla yorabilir. Eğer kusma şikayetleriniz uzun süreli olmasa da çok şiddetli ilerliyorsa acilen yardım almalısınız. Bu durum sadece yetişkinlerde değil, bebek ve çocuklarda da görülebilir. Her hastalık gibi kusma da her zaman ciddiyet taşımasa da, bazı durumların önlenmesinde erken teşhis büyük önem taşır.

Benzer Yazılara Göz Attınız Mı ?
Sayfa başına git