İdrar Rengi ve Koku Değişikliğinin Nedenleri

İdrar Rengi ve Koku Değişikliğinin Nedenleri
8 Nisan 2016 tarihinde eklendi, 874 kez okundu.

İdrar, böbreklerden ürinasyon yöntemi ile salgılanan, üretra aracılığı ile boşaltılan çoğu zaman steril durumda vücudun yan ürünü olan bir sıvıdır. Normal idrar rengi açık saman sarısı ile koyu kehribar rengi arasında değişir. İdrardaki ürobilinojen adlı pigmentin seyreltilmiş olma ve yoğun olma durumu da idrar rengini etkiler. Normal idrar rengi ne kadar su içtiğinize bağlı olarak değişir. Fazla sıvı tüketimi idrarda bulunan sarı pigmentlerin seyrelmesine neden olduğu için daha açık renkte idrarın görülmesi mümkündür. Örneğin fazla su tüketimi ile daha açık renkte ve yoğunluğu daha az bir idrar oluşurken protein, yağ gibi besinleri daha sık tükettiğiniz zaman rengi koyulaşır. İdrarın yoğunluğu da genellikle rengiyle doğru orantılı olarak değişim gösterir. Normal bir idrarda protein miktarı çok az olmalı ve glikoz adı verilen şeker yapı taşı hiç yer almamalıdır. Hatta glikozun idrarda bulunması şeker hastalığı yani diyabetin bir belirtisi olabilir. Bazı besinler ve bu besinlerdeki tatlandırıcılar, tüketilen suyun miktarı, ilaçlarda bulunan boyalar ve bazı bileşikler, çeşitli hastalıklar, böbreklerin yeteri kadar filtreleme yapamaması, idrar içerisinde ürobilinojen isimli pigmentin yoğun veya az bulunma durumu idrar rengini etkileyen diğer faktörler arasında kendine yer bulur. İdrar renginde görülen herhangi bir anormal değişiklik akla ilk olarak idrar yollarında oluşan bir enfeksiyon olgusunu akla getirir.

Renk bir çok şeyin göstergesi olabilir. İdrarda meydana gelen renk değişimi de aynı şekilde bir hastalığın belirtisi olabilir. İdrardaki normal renkten farklı renklere geçmesi durumuna idrar renk değişikliği denir.

İdrar Renk Değişikliği Nedenleri

Normal idrar rengi soluk sarıdır. Ama bazen idrarın renginde değişiklik durumu yaşanır. Hastalık durumunda doktorlar tarafından ilaç olarak verilen vitaminlerde idrar renginin değişmesine neden olur. Tam sarı bir renk idrar bu durumun en büyük nedenidir. Çünkü vitaminler idrarın sarı renge dönüşmesine neden olur. Vücudun çok susuz kalması da idrarda renk değişikliğine neden olur. Eğer vücut çok susuz kalmışsa bu durumda idrarınızı rengi koyu sarı renge dönüşür. Antibiyotik kullanımı sonucunda idrar rengi koyu bir kırmızı rengine dönüşür. Bu konuda panik olmanıza gereke bir durum yoktur. Sadece kullanılan ilaçların neden olduğu bir durumdur. Çok açık idrar ise genelde çok fazla sıvı tüketildiği zaman yaşanan bir renk değişimidir. Sindirim sisteminde yaşanan herhangi bir sağlık sorunu  ve adet döneminde de idrarda renk değişimi mevcuttur.

İdrarın rengi beyaza yakın çok açık sarıdan, hardal sarısına benzer bir renge dek normal şartlarda değişebilmektedir. Günlük alınan su miktarına ve bu suyu idrara çıkmadan önce almanıza göre idrar renginiz değişim gösterir. Genellikle günlük alınması gereken su miktarı bir buçuk ila iki litre olarak kabul edilir. Bu miktarın üzerine çıktığınızda idrarınızın rengi açılmaya başlar ve beyaza yaklaşır, gerekenden az su tükettiğiniz günlerde ise idrar renginiz giderek koyulaşır. Bu duruma idrar dansitesi adı verilmektedir. Normal dansite 1010 civarındadır ve idrarın renginin koyuluğu ile birebir bir ilişki içindedir. İdrar renginin çok açık olması eğer idrara gitme sıklığınız da arttıysa ve yanı sıra sık sık da su içiyorsanız çok önemli hale gelir. Çünkü şeker hastalığı olarak da bilinen Diabetus Mellitus ya da bir başka bu tarz hormon hastalığı olan Diabetus İnsipidus rahatsızlığının belirtisi olabilir ve hemen kan şekerinizin ölçülmesi gerekir.

Bunun dışında, idrar rengi daha kırmızıya çalan halde ise bunun rengi idrara karışan bir kan olabilir. Bazen çok az miktarda olan kanamalarda idrar renginiz direk kırmızı kan rengine dönmez ama hafif açık, turuncuya benzer bir renk alır. Bu durum oldukça ciddi bir durumdur ve hemen bir doktora başvurmanız gerekir. Bu kanama idrar yollarınızdan ya da böbreklerinizden geliyor olabilir ve hızlıca tedavi edilmeyi gerektirir aksi halde böbrekleriniz kalıcı zararlar görebilir. Öte yandan pancar ya da böğürtlen gibi ürünler fazla tüketildiği zaman da idrarın rengi parlak kırmızı halini alır. Bazen de idrarın rengi yeşil ya da mavi gibi garip renkler alabilir. Bunlar oldukça nadir görülen durumlardır. Bir takım bakterilerin ürünleri sonucu oluşur ve bu bakterilerin sizin idrar yollarınız üzerinde yerleşerek enfeksiyon yaptığına yani hastalık durumu oluşturmaya başladığına işaret eder. Özellikle Pseudomonas adı verilen ve çok ciddi bir sorun olan bakteri, yeşil renkli idrar yapılmasına neden olur. Bunlar dışında ise vitamin kullanan insanlarda idrar rengi değişebilir. Genellikle parlak sarı ya da parlak turuncu bir ton alabilir. En sık olarak B vitaminin farklı türleri bu renk değişimine neden olabilir. Sonuç olarak, idrar rengi çok önemli bir sağlık belirtecidir. Ve vücudunuzda olup biten durumu direk olarak gösterdiği için tıbbi açıdan çok değer verilen bir kriterdir.

İdrar Renk Değişikliği Belirtileri

İdrar renginde meydana gelen belirtiler arasında ilk sırada yerini idrarın renk değiştirmesi alır. Zaten sizler tuvalete giderken idrarınızda meydana gelen renk değişimini kendi gözünüzle fark edeceksiniz. Bunun yanında idrar yaparken yanma hissi de idrarın renk değiştirmesinin belirtileri arasında yerini alır.

 

İdrar Renklerinin Anlamları

Hastalıkların teşhisinde idrar rengi önemli bir rol oynamaktadır. Bu renklere kısaca göz gezdirecek olursak;

Kırmızı İdrar

Kırmızı rengin idrarda görülmesi endişe verici bir durumdur. Eğer idrarda kırmızı renk görülüyorsa bunun üç nedeni vardır. İlk neden olarak kan gösterilebilir. Buna hematüri denir. Prostat büyümesi, böbrek taşları gibi hastalıkları da beraberinde getirir. İkinci neden olarak besinler gösterilebilir. Pancar, böğürtlen gibi besinler idrarda kırmızı rengin görülmesine neden olur. Üçüncü ve son neden ise ilaçlar ve toksinler olarak gösterilebilir. Kronik kurşun zehirlenmesi buna örnek gösterilebilir.

Turuncu İdrar

İdrarın turuncu görülmesinin nedenleri arasında ilaçlar ve tıbbı koşullar gösterilebilir. Tıbbı koşullarda turuncu görülmesinin nedenleri arasında safra kanalının neden olduğu sorunlar ve vücudun susuz kalması görülür. Anti enflamatuar ve laksatif ilaçlar da idrar rengini turuncu yapabilir.

Mavi ve Yeşil İdrar

İdrar renginin mavi veya yeşil olmasının sebepleri arasında boyalar, ilaçlar ve tıbbı koşullar görülür. Tıbbı koşullar içeriğini açmak gerekirse nadir görülen hiperkalsemi hastalığının idrar rengini maviyi çevirdiğini söylemek mümkündür. İdrarın yeşil renkte olması ise pseodomanas denilen bir bakteriden kaynaklanır. Bu bakteri idrar yolları enfeksiyonuna sebep olup idrarın yeşil görünmesine sebep olur.

Kahverengi İdrar

İdrar renginin kahverengi olması kişinin baklagiller grubunu fazla tüketmesi ile olur. Karaciğer fonksiyon bozuklukları böbrek fonksiyon bozuklukları da idrar renginin kahverengi olmasında büyük rol oynamaktır. Sıtma ilaçlarının ve müshil ilaçlarının kullanılması da idrar renginin kahverengi olmasında neden olur.

İdrarda Koku Değişimi Neden Olur ?

Bazı çocuk hastalıkları, örneğin mavi bebek sendromu da idrar rengine bakarak anlaşılır. Sağlıklı bir idrarın rengi kadar kokusu da önemlidir. İdrarın kokusu sağlıklı bir insanda normalde amonyak kokar. Ancak çeşitli etkenlerden dolayı bu koku değişir. Buna neden olan etkenleri aşağıda sıralayalım.

İdrarın miktarı, kokusu, idrar yapma sıklığı da hastalıkları teşhis etmek için çok güzel ipuçları taşır. Siz de eğer normal idrara gitme düzeninizden farklı bir şekilde idrara çıkmak durumunda kalırsanız önlem almanız gerekir.

  • Kullanılan antibiyotikler
  • Diyabet hastalığı (idrar kokusu tatlı kokusu gibidir.)
  • İdrar yolu enfeksiyonları
  • Böbrek ve idrar yollarında iltihabın olması idrarın kokusunun farklı olmasına sebep olur.
  • Böbrek taşının olması böbreğin idrar üretilmesine engel olur.
  • Erkeklerde prostat olması ve bu nedenle mesanenin daralması

İdrar Renk Değişikliği Tedavisi

Tedavi amaçlı pek bir şey yoktur, aklınızdaki sorular için mutlaka doktorunuza başvurmalısınız. Ama yapılması gereken vücudu susuz bırakmamaktır. Bunun için gün içinde dengeli bir şekilde su içmek idrar için çok önemlidir. İdrar sorunları için bir numaralı bitki maydanozdur. İdrarda meydana gelen renk değişimi eğer sindirim yolundan kaynaklı ise yapılması gereken maydanozu kaynatmaktır. Kaynatılan maydanozun suyu idrar sorunları için çok faydalı bir içecek olacaktır.

Benzer Yazılara Göz Attınız Mı ?
Sayfa başına git