Eskişehir Midas Anıtı Yazılıkaya Nerede, Nasıl Gidilir ve Tarihi

Eskişehir çevresinde bulunan, en önemli eserler arasında yer alan Midas Anıtı, Yazılıkaya Köyü’nün kuzeyinde yer almaktadır. Midas Anıtı’nın tam olarak yeri Frigya Yaylasıdır. Bazı yerlerde Midas Anıtı’nın yüksekliği Türkmen Dağı’na kadar ulaşır. Bu kadar yüksekliğe sahip olması dolayısıyla bu anıtın havası oldukça temizdir. Midas Anıtı, Frigya devrinde “Phrygia Salutaris’ ya da ‘Sağlıklı Frigya’ adıyla da anılmıştır. Midas Anıtın Yazılıkaya köyü ile iç içe olması nedeniyle bu bölge, Midas Kenti ya da Midas City olarak da anılmaktadır. Arkeolojik kazı ve araştırmalar sonucu Yazılıkaya Bölgesi’nde ilk yerleşimlerin M.Ö. 3000 yıllarında ilk Tunç Çağlarında başladığı tespit edilmiş olup bu çağlardan itibaren bu bölge, kutsal bir alan olan Yazılıkaya Platformu Hititler zamanında da kutsallığını sürdürmüştür.  M.Ö 200 yıllarında Hitit Krallığına son veren kavimler arasında yer alan ve M.Ö. 8. yy. da Anadolu’ya yerleşen Frigler, Eskişehir – Kütahya – Afyonkarahisar’ı içerisine alan Dağlık Frigya ( Phrygia Epictetus) Bölgesi’ni önemli bir inanç merkezi haline getirmiştir.

Frig çağı öncesinde kutsallığı, Frigler zamanında Kybele kültü ile doruk noktasına ulaşmış olan Frigler, Frig sonrasında da Helenestik, Roma ve Bizans dönemlerinde de etkisini sürdürmüşür ve Yazılıkaya Açıkhava Kutsal Alan, Friglerin ana tanrıçası Klbele’ye tapındıkları en önemli kült merkezidir.

M:Ö. 8. yy. da güçlü bir devlet kuran Frigler, Kral Midas ile uygarlıklarının ve sanatın zirvesine ulaşmıştır. Ayrıca Frigler, kendilerine özgü ahşap mimari işçiliğini kayalara taşımış, bulundukları bölgenin ve dünyanın ünik ve görkemli anıtı olan Midas ( Yazılıkaya ) Anıtı’nı yapmışlardır. Aynı zamanda Frigler Yazılıkaya Bölgesi’ne açıkhava tapınakları, anıtlar, kaleler, sarnıçlar vb. yerler inşa etmişerdir.

1936 yılında Yazılıkaya ve çevresinde ilk kapsamlı kazıları Fransız Arkeoloji Enstitüsü adına Albert Gabriel yapmıştır. 1936 – 1939 yıllarında ise bölgede C.H Emily Haspels’in ayrıntılı çalışması yer almış olmakla birlikte 1971 yılında Ankara Medeniyetler Müzesi de bölgede kazı çalışması gerçekleştirmiştir. 1971 yılından sonra belirli aralıklarla Eskişehir Arkeoloji Müzesi Kazı ve Temizlik çalışmaları faaliyetleri yürütmüştür.

M.Ö 600’lerde inşa edilmiş olan Midas Anıtı, 17 metre yüksekliğe sahiptir. Antik Frigya’nın merkezinde yer aldığı kabul edilen Midas Anıtı, çok geniş coğrafyaya yayılmış olan Frig Vadisi Bölgesi’nin en görkemli anıtı olarak kabul edilmektedir.

Midas Anıtı, Yazılıkaya Tarihi

Akropol’ün eteğinde kurulmuş olan Yazılıkaya Köyü’nün hemen üstünde yer almış olan Midas Anıtı, ilk başta göze çarpar. Midas Anıtı, Frigya tarihi açısından oldukça büyük önem arz etmektedir. Ancak 19. yy. kadar Midas Anıtı’ndan çok fazla söz edilmemiştir. Midas Anıtı’ndan ilk olarak 1800’lü yıllarda bu bölgeden geçen İngiliz subayı W.M. Leake tarafından keşfedilmiştir ve Eskişehir üstünden Seyitgazi’ye, oradan da Hüsrev Paşa’ya ulaştıklarında, kayaya oyulmuş üstü yazılı anıtları gördüğünü ifade etmiştir. Daha sonra İngiliz subay Midas Anıtı’nı tekrar ziyaret ederek, anıtların üzerinde yer almış olan yazıtları incelemiş ve yazıtlarda “Midas” adını gördüğü için anıta “Midas’ın Mezarı” adını vermiştir. 1824 yılında W.Leake İngiliz subayın yazmış olduğu gezi notlarını yayınlamış ve yayımlamanın ardından Charles Texier bölgeye gelerek üç kaya yüzeyini ve yazıtlarını kopya edip bu konudaki ilk gerçeğe uygun bilgileri yayımlayan kişi olmuştur. 19. yy. ikinci yarısından sonra Anadolu’daki arkeolojik anıtlar üzerinde yapılan incelemeler artış göstermiş, 1886 ve 1893 yılları arasında bu bölgeye gelmiş olan arkeolog Radet, Midat Anıtı’nın altında bulunan yerde Yazılıkaya Köyü’nün kurulmuş olduğunu fark eder. Yazılıkaya Köyü’nün hemen üzerinde antik şehir Akropol’ün kuzeydoğu cephesinde, püskürük bir kaya üzerinde bulunan Midas Anıtı, Akropol’ü çevreleyen sur duvarları, mezarlar, bitmemiş anıt, yeraltı merdivenleri, sunaklar ve çeşme ile dikkat çeken önemli bir anıttır.

Midas Anıtı, fazla tahrip olmadan günümüze kadar gelmeyi başarmış olsa da anıtın alınlık bölümünde yaklaşık 2 metre genişliğinde bir çatlak bulunmaktadır. Anıtın ortasında yüzeyin mihveri üzerinde 5.5 metre genişliğinde ve 1.44 metre derinliğinde bir niş ( girinti ) yer almaktadır ve anıtın ortasında yer almış olan bu nişten kaynaklı olarak bu anıtın bir mezar anıtı olduğu düşünülmüştür. Ancak bu anıt mezar mezar anıtı olacak büyüklükte olmadığı kanısına varılmıştır. Frigya da yer almış olan diğer kaya anıtları gibi, Kibele (Ana Tanrıça) heykeli koymak amacı ile yapılmış olan Midas Anıtı’nda bronz bir heykel bulunduğunu ve bunun metal tutturucularla kayaya tespit edilmiş olduğunu Prof. A. Gabriel iddia etmektedir. Daha sonraki çağlarda ise Midas Anıtı içerisinde yer almış olan bronz heykel çalınmış ve bu döneme kadar izine rastlanmamıştır. Ayrıca Midas Anıtı’nın üzerinde henüz çözülmemiş olan üç yazıtta bulunmaktadır. Yazılıkaya üzerinde yer almış olan  Frig yazısı, M.Ö. 6. yüzyılda Örekliler tarafından terk edilmiş olan eski Grek yazısını andırmaktadır.

Midas Anıtı, Yazılıkaya Nerede, Nasıl Gidilir?

Adres: Yazılıkaya Köyü, Han / Eskişehir

Nasıl Gidilir?: Eskişehir’e uzaklığı 80 km olan Yazılıkaya Köyü’ne gitmek için Eskişehir otogarından midibüslere binebilir veya Eskişehir’in güneydoğusunda bulunan Çifteler İlçesi’nden de bu köye ulaşabilirsiniz. Çiftelerden ayrılan yol üzerinden Mecidiye – Bardakçı – Karaağaç – Kayı üzerinden Yazılıkaya’ya ulaşmanız mümkün.

Etiketler:

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Sayfa başına git